इलामका चिया किसानको माग: लिलाम केन्द्र प्रदेशभित्रै बनाइयोस्

इलाम — इलाम र पाँचथरका चिया किसानहरूले कोशी प्रदेशभित्रै चिया लिलाम केन्द्र स्थापना गर्न माग गरेका छन्। हाल उत्पादित अर्थोडक्स चियाको ठूलो हिस्सा भारतको सिलिगुडी हुँदै तेस्रो मुलुक पुग्ने गरेको छ।

किसानहरूको भनाइमा समस्या बिक्री नहुनु होइन — मूल्य आफूले नतोक्नु हो। बगानबाट निस्केको चिया कुन नामले, कति मूल्यमा र कुन बजारमा पुग्छ भन्नेमा उत्पादकको कुनै नियन्त्रण छैन।

ब्रान्ड हराउने समस्या

नेपाली चिया छुट्टै पहिचानसहित बिक्न नसक्दा मूल्य पनि कम पर्ने गरेको चिया तथा कफी विकास बोर्डका अध्ययनहरूले देखाएका छन्। उस्तै गुणस्तरको चियाले दार्जिलिङको नाममा धेरै र नेपाली नाममा कम मूल्य पाउने अवस्था लामो समयदेखि छ।

हामीले वर्षभरि मेहनत गर्छौं, तर अन्तिम मूल्य सीमापारि तय हुन्छ। आफ्नै लिलाम केन्द्र भए कम्तीमा प्रतिस्पर्धा त आफ्नै भूमिमा हुन्थ्यो।

इलामका एक चिया उत्पादक

प्रदेश सरकारको जवाफ

कोशी प्रदेशको उद्योग तथा कृषि मन्त्रालयले लिलाम केन्द्रको अवधारणा अध्ययनमा रहेको जनाएको छ। तर यसका लागि प्रयोगशाला, गुणस्तर प्रमाणीकरण र अन्तर्राष्ट्रिय खरिदकर्ताको उपस्थिति एकैसाथ चाहिने भएकाले तत्काल सम्भव नदेखिएको अधिकारीहरूको भनाइ छ।

किसान संगठनहरूले भने अध्ययन मात्रै दोहोरिँदै आएको र निर्णय नभएको बताएका छन्। यसअघि पनि यस्तै माग २०७७ र २०८० मा उठेको थियो।