सुदूरपश्चिमबाट भारततर्फ मौसमी बसाइँसराइ बढ्दो, गाउँमा वृद्ध र बालबालिका
धान भित्र्याएपछि भारत जाने पुरानो चक्र यसपालि चाँडै सुरु भएको छ। विद्यालयमा विद्यार्थी संख्या घट्दै गएको शिक्षकहरू बताउँछन्।
रश्मि गुरुङसंवाददाता — समाज
डडेल्धुरा — धान भित्र्याएपछि भारततर्फ काम खोज्न जाने सुदूरपश्चिमको पुरानो चक्र यसपालि केही चाँडै सुरु भएको छ। स्थानीय तहका अनुसार गाउँका अधिकांश घरबाट कम्तीमा एक जना पुरुष यस अवधिमा बाहिरिन्छन्।
यो बसाइँसराइ वैदेशिक रोजगारीको तथ्यांकमा देखिँदैन — खुला सिमाना भएकाले श्रम स्वीकृति लिनुपर्दैन। त्यसैले यसको आकार कति हो भन्ने आधिकारिक अंक कहीँ छैन।
गाउँमा को बाँकी रहन्छ
पुरुष बाहिरिएपछि खेती, पशुपालन र घरको जिम्मा महिलामा आउँछ। विद्यालयमा भने विपरीत असर देखिन्छ — परिवारसँगै बालबालिका पनि गएपछि कक्षामा उपस्थिति घट्छ।
मंसिरपछि हाम्रो कक्षाको उपस्थिति एक तिहाइले घट्छ। चैतमा फर्किन्छन्, तर त्यतिञ्जेल पाठ्यक्रम धेरै अगाडि बढिसकेको हुन्छ।
डडेल्धुराका एक माध्यमिक विद्यालय शिक्षक
नीति किन बन्दैन
मौसमी बसाइँसराइलाई लक्ष्य गरेर बनेको कुनै स्पष्ट कार्यक्रम प्रदेश वा संघमा छैन। कारण एउटै हो — तथ्यांक नै नभएपछि योजना बन्दैन।
प्रदेश सरकारले स्थानीय तहमार्फत अभिलेख राख्ने प्रस्ताव गरेको छ। तर सिमाना पार गर्न कुनै कागज नचाहिने भएकाले अभिलेख स्वैच्छिक जानकारीमै भर पर्नुपर्ने देखिन्छ।
रश्मि गुरुङ
शिक्षा, बसाइँसराइ र न्यायका विषयमा रिपोर्टिङ गर्ने गुरुङ नीति र त्यसले छोएका मानिसबीचको दूरी नाप्ने कथाहरू लेख्छिन्। विपद्पछिको विस्थापनबारे उनको शृंखला जनपथमा प्रकाशित छ।
यस समाचारमा अहिलेसम्म कुनै टिप्पणी छैन।
टिप्पणी (०)