मनसुन सकिँदै गर्दा डेंगु बढ्यो, उपत्यकाका अस्पतालमा बिरामीको चाप

काठमाडौं — मनसुन बिदा हुँदै गर्दा उपत्यका र तराईका सहरमा डेंगु संक्रमितको संख्या बढेको छ। इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका अनुसार गत महिनाको तुलनामा यस महिना संक्रमण दर उल्लेख्य माथि छ।

डेंगु सार्ने एडिस लामखुट्टे सफा, अडिएको पानीमा फुल पार्छ — बाल्टिन, गमला, प्रयोग नगरिएका टायर, छतमा राखिएका भाँडा। त्यसैले वर्षा रोकिएपछि घरघरमा जम्मा भएको पानी नै सबैभन्दा ठूलो जोखिम बन्छ।

कहिले अस्पताल जाने

अधिकांश डेंगु आफैँ निको हुन्छ र घरमै आराम, प्रशस्त झोल र ज्वरोको औषधिले पुग्छ। तर केही लक्षण देखिए ढिलो गर्न नहुने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

• पेट लगातार दुख्ने वा बारम्बार बान्ता हुने
• गिजा वा नाकबाट रगत आउने, दिसा कालो हुने
• अत्यधिक कमजोरी, छटपटी वा सुस्तपन
• ज्वरो घटेपछि झन् गाह्रो हुनु — यो सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण संकेत हो

आइबुप्रोफेन र एस्पिरिनजस्ता औषधि आफैँ नखान चिकित्सकहरूको सुझाव छ; तिनले रक्तस्रावको जोखिम बढाउँछन्।

नियन्त्रण कहाँ चुक्छ

खोज तथा नष्ट अभियान हरेक वर्ष चलाइन्छ, तर प्रायः संक्रमण बढिसकेपछि। स्थानीय तहसँग नियमित रूपमा लार्भा खोज्ने जनशक्ति र बजेट नहुँदा अभियान एकाध दिनमै सीमित हुने गरेको छ।

डेंगु अस्पतालमा जित्ने रोग होइन, घरको छत र करेसाबारीमा जित्ने रोग हो। लामखुट्टे जन्मिइसकेपछि गरिने जति पनि काम ढिलो भइसकेको हुन्छ।

एक जनस्वास्थ्यविद्